Recenzja – HoMM: 30 lat legendarnej serii

Gamebook znowu to zrobił.

Są książki, które po prostu się czyta. Są też takie, które od pierwszego kontaktu dają jasno do zrozumienia, że ktoś potraktował temat z ogromnym szacunkiem. Heroes of Might and Magic: 30 lat legendarnej serii należy zdecydowanie do tej drugiej kategorii.

To nie jest zwykła publikacja dla fanów „Herosów”. To pełnoprawna opowieść o marce, która przez trzy dekady budowała swoje miejsce w historii gier komputerowych. Dla jednych będzie to sentymentalny powrót do czasów niekończących się tur, przejmowania kopalń, kompletowania armii i magicznego „jeszcze jedna tura”. Dla innych świetna okazja, by zobaczyć, jak jedna z najważniejszych serii strategii fantasy wykuwała się na kowadle przeznaczenia.

Trzy dekady legendy

Książka prowadzi czytelnika przez historię serii od korzeni związanych z Might & Magic, przez kolejne odsłony Heroes of Might and Magic, aż po nowsze rozdziały tej marki, w tym Olden Era. To nie jest suche zestawienie dat, tytułów i faktów. To raczej podróż przez kulisy powstawania gier, decyzje twórców, anegdoty, zakulisowe historie i wszystkie te elementy, które sprawiły, że Heroes stało się czymś więcej niż tylko kolejną strategią turową.

Na blisko dwustu stronach dostajemy solidną porcję historii, ciekawostek i kontekstu. Czuć, że ta marka była dla wielu osób czymś osobistym. Nie tylko projektem komercyjnym, ale światem, który przez lata rozrastał się razem ze swoją społecznością.

To właśnie w takich publikacjach najlepiej widać, że za legendą nie stoi jeden przypadkowy sukces. Stoją ludzie, pomysły, ograniczenia, ryzyko, kompromisy i decyzje, które po latach okazują się kluczowe. Heroes of Might and Magic przez trzydzieści lat zdążyło stać się marką kultową, a ta książka bardzo dobrze pokazuje, dlaczego tak się stało.

Opowieść napisana przez człowieka z branży

Jednym z największych atutów tej publikacji jest osoba autora. Za tekst odpowiada Neal Hallford, czyli nie przypadkowy kronikarz, ale weteran branży gier, scenarzysta, projektant i twórca związany między innymi z New World Computing. To studio ma dla historii Might & Magic i Heroes of Might and Magic znaczenie absolutnie fundamentalne.

Hallford pracował przy takich tytułach jak Might & Magic III: Isles of Terra, Planet’s Edge, Betrayal at Krondor czy Dungeon Siege. To ważne, bo dzięki temu książka nie jest wyłącznie zbiorem zewnętrznych komentarzy i nostalgicznych wspomnień. Jej autor zna realia powstawania gier fantasy RPG i strategii od środka. Wie, jak wygląda praca nad światem, mechanikami, narracją i klimatem, które później zostają z graczami na lata.

Dzięki temu opowieść o Heroesach ma dodatkowy ciężar. To nie tylko spojrzenie fana, ale także człowieka, który rozumie proces twórczy, ograniczenia produkcyjne, pracę zespołową i decyzje stojące za powstawaniem takich światów. Właśnie dlatego książka ma szansę zainteresować nie tylko osoby zakochane w serii, ale też tych, którzy lubią czytać o historii gamedevu i o tym, jak rodzą się kultowe marki.

Polskie wydanie zrobione z wyczuciem

W polskim wydaniu również zadbano o osoby, które rozumieją ciężar tej marki. Za tłumaczenie odpowiada Marcin Moń, a konsultację merytoryczną przygotowali Rafał „Dark Dragon” Mońka oraz Mateusz „Hellburn” Jarosz. To nazwiska szczególnie istotne dla osób związanych ze społecznością Might & Magic i Heroes of Might and Magic, między innymi przez takie miejsca jak Kwasowa Grota i Jaskinia Behemota.

Przy takiej serii to naprawdę ma znaczenie. Heroes to marka, wokół której przez lata wyrosła ogromna społeczność, własne nazewnictwo, przyzwyczajenia, dyskusje i fanowska pamięć. Tutaj łatwo byłoby o potknięcia w terminologii, kontekście albo niuansach, które dla czytelników siedzących w temacie są bardzo ważne.

Dlatego dobrze, że polska edycja była przygotowywana przez ludzi, którzy wiedzą, z jaką legendą mają do czynienia. Dzięki temu publikacja nie tylko wygląda jak pozycja premium, ale też zachowuje szacunek do historii, języka i ducha serii.

Nie tylko treść, ale też wydanie premium

Gamebook wielokrotnie pokazywał już, że wie, jak wydawać książki o grach. Tutaj ponownie mamy do czynienia z pozycją, która oprócz wartości merytorycznej niesie ze sobą bardzo konkretną wartość kolekcjonerską.

Twarda szyta oprawa, duży format 30 x 22 cm, papier kredowy, wysokiej jakości druk i świetnie wyeksponowana warstwa graficzna robią swoje. To książka, którą chce się nie tylko przeczytać, ale też po prostu mieć na półce. I co ważne, nie jako ozdobnik, ale jako rzecz, do której można wracać.

Ogromną rolę odgrywają tutaj grafiki, arty, szkice, rendery i materiały związane z identyfikacją wizualną serii. Heroes zawsze miało bardzo charakterystyczny klimat, a ta publikacja pozwala zobaczyć, jak wiele pracy stało za stworzeniem tego świata. Od zamków, jednostek i bohaterów, po ilustracje, które na stałe zapisały się w pamięci graczy.

To właśnie ta warstwa wizualna sprawia, że książka ma albumowy charakter, ale nie traci przy tym swojej narracyjnej siły. Nie jest to zbiór obrazków z doklejonym tekstem. To kompletna publikacja, w której treść i oprawa graficzna bardzo dobrze ze sobą współpracują.

Dla fanów i dla ciekawych historii gamingu

Największą zaletą tej książki jest to, że nie zamyka się wyłącznie na najwierniejszych fanów serii. Oczywiście, osoby wychowane na Heroes of Might and Magic III będą tu miały mnóstwo powodów do uśmiechu. Ale ta publikacja może zainteresować również tych, którzy z marką zetknęli się tylko raz, przypadkiem, u znajomego, w szkolnej pracowni, na domowym PC albo po latach, dzięki odświeżonemu zainteresowaniu klasyką.

To książka dla ludzi, którzy lubią wiedzieć, jak powstają legendy. Jak z pomysłów, ograniczeń technologicznych, pracy zespołów i decyzji projektowych rodzi się seria, która zostaje z graczami na dekady.

I właśnie dlatego Heroes of Might and Magic: 30 lat legendarnej serii działa tak dobrze. Nie próbuje udawać encyklopedii, nie sprowadza tematu do prostego „kiedy wyszła dana część” i „co było w niej nowe”. Zamiast tego pokazuje szerszy obraz. Historię marki, ludzi, klimatu, wizji i społeczności, która przez lata tę serię podtrzymywała przy życiu.

Powrót do świata „jeszcze jednej tury”

Trudno pisać o Heroesach bez wspominania emocji, jakie ta seria wywoływała. Dla wielu graczy to nie była tylko gra strategiczna. To były wieczory przeciągające się do nocy, planowanie kolejnego ruchu, wyprawy po artefakty, walka o miasta, ostrożne rozwijanie bohatera i ten charakterystyczny moment, gdy jedna tura zmieniała się w kolejną godzinę przed monitorem.

Ta książka bardzo dobrze wpisuje się w ten rodzaj nostalgii, ale nie jedzie wyłącznie na niej. Nostalgia jest tu punktem wejścia, a nie jedynym paliwem. Dalej dostajemy konkretną opowieść o tym, jak marka rosła, zmieniała się i przechodziła przez kolejne etapy swojej historii.

To szczególnie ważne, bo Heroes of Might and Magic to seria, która dla wielu osób ma bardzo osobisty wymiar. Każdy ma swoją ulubioną część, swoje ulubione miasto, jednostki, bohaterów i wspomnienia. Publikacja Gamebooka daje temu wszystkiemu odpowiednią ramę i pozwala spojrzeć na serię nie tylko z perspektywy gracza, ale też z perspektywy historii gamingu.

Podsumowanie

Heroes of Might and Magic: 30 lat legendarnej serii to publikacja, która bardzo dobrze rozumie ciężar własnego tematu. Nie próbuje tylko odcinać kuponów od nostalgii. Zamiast tego daje fanom coś konkretnego: historię, kontekst, piękne materiały graficzne i wydanie, które naprawdę czuć w rękach.

Gamebook znowu udowadnia, że książki o grach można wydawać z klasą, sercem i dbałością o detale. Zbyszek i ekipa po raz kolejny pokazują, jak powinny wyglądać publikacje, które oprócz treści niosą ze sobą także wartość premium.

Dla fanów Heroesów to pozycja obowiązkowa. Dla miłośników historii gier komputerowych, bardzo mocna rekomendacja. A dla tych, którzy kiedyś powiedzieli sobie „jeszcze jedna tura”, to po prostu powrót do świata, który nigdy tak naprawdę nas nie opuścił.

Ocena Press Reset Fest: 9/10

Zdjęcia użyte w treści artykułu są własnością wydawnictwa Gamebook i zostały wykorzystane wyłącznie w celu przygotowania oraz zilustrowania niniejszej recenzji.